Forum
   
Forum

Polecamy

Nowoczesna parafia

Papieże wobec kwestii żydowskiej

Ochrona życia – prawo a edukacja

Dekalog demokracji

Młodzi o przeszłości i przyszłości

Deklaracja europejska

Deklaracja europejska Chrześcijan Żydów i Muzułmanów

Przeciwko antysemityzmowi

Indeks nazwisk

Indeks tematów

Fundacja Kultury Chrześcijańskiej Znak

Fundacja Kultury Chrześcijańskiej Znak

Społeczny Instytut Wydawniczy Znak

Społeczny Instytut Wydawniczy Znak

Recenzje »

Nie wybrany naród

Jerzy Holcman


09-09-2013 / AP

 We wrześniu 2013 roku nakładem Warszawskiej Firmy Wydawniczej ukazała się książka Pauliny Celnik o znamiennym tytule „Naród nie wybrany”. Opowiada o przeżyciach – będących udziałem wielu Polaków – związanych z odkryciem żydowskiego pochodzenia.


 Paulina Celnik jest socjologiem z uczelni Beit Berl w Tel-Awiwie i specjalistką w dziedzinie emigracji ze Związku Radzieckiego do Izraela. Od lat interesuje się problematyką tożsamości wielokulturowej. W 1957 autorka jako mała dziewczynka wyemigrowała z Polski do Izraela, jednak zachowała znajomość języka polskiego, jak też zainteresowanie polską literaturą.

W roku 2011 autorka spędziła pięć miesięcy w Polsce aby przeprowadzić badania naukowe nad problemem podwójnej tożsamości. Według ułożonego przez siebie zestawu pytań autorka przeprowadzała wywiady z osobami, które w wieku dojrzałym odkryły prawdę o swoich żydowskich korzeniach.
Rdzeń książki (190 na 210 stron) stanowi dziesięć takich wywiadów. Nie licząc drobnych skrótów, są to transkrypty nagranych przez autorkę rozmów. Dzięki zastosowaniu takiej formy czytelnik bardzo łatwo przejmuje rolę interlokutora, sam stając się uczestnikiem rozmowy.

Ceną do zapłacenia za ten komfort będzie niejakie osamotnienie czytelnika w refleksji nad powikłanymi wojną losami ludzi, ich traumatycznymi przeżyciami, a nade wszystko ewolucją tożsamości wywołaną nagłą zmianą świadomości i samowiedzy. Może nieco więcej wysiłku wymagać będzie zestawienie w jedną spójną całość rozproszonych po różnych wywiadach, lecz niezwykle interesujących wątków, dotyczących zagmatwanej rzeczywistości społeczności żydowskiej w Polsce teraźniejszej czy niepokojących sygnałów dotyczących wizerunku społeczeństwa polskiego jako społeczeństwa wielokulturowego.

Rozmówcy Pauliny Celnik stanowią niespójną grupę reprezentującą różne warstwy społeczne;
jedyny wspólny dla nich mianownik, poza późnym odkryciem swoich żydowskich korzeni, stanowi potrzeba podzielenia się swoją historią, a zwłaszcza przeżyciami związanymi z jej odkryciem. Można przypuszczać, że właśnie ta potrzeba w dużej mierze skłoniła autorkę do udostępnienia czytelnikom swoich materiałów. Odkrycie żydowskiego pochodzenia, jak to dokumentuje książka, nie jest w dzisiejszej Polsce tragedią o hamletowskich rozmiarach, nie jest też przeżyciem specjalnie radosnym. Bohaterowie książki stają oko w oko dylematami, problemami do rozwiązania czy decyzjami do podjęcia – często zaskakującymi, mimo, że wywodzą się one w prostej linii z codziennej polskiej rzeczywistości.


Za każdym takim odkryciem stoją też ludzie, którzy żydowskie korzenie chcieli, musieli lub czuli się zmuszeni ukrywać. Nad tym też warto się zastanowić.

Jerzy Holcman

do druku

poleć stronę