Forum
   
Forum

Polecamy

Nowoczesna parafia

Papieże wobec kwestii żydowskiej

Ochrona życia – prawo a edukacja

Dekalog demokracji

Młodzi o przeszłości i przyszłości

Deklaracja europejska

Deklaracja europejska Chrześcijan Żydów i Muzułmanów

Przeciwko antysemityzmowi

Indeks nazwisk

Indeks tematów

Fundacja Kultury Chrześcijańskiej Znak

Fundacja Kultury Chrześcijańskiej Znak

Społeczny Instytut Wydawniczy Znak

Społeczny Instytut Wydawniczy Znak

Sylwa »

Simchat Tora

Oprac. Małgorzata Urszula Fortuna


27-09-2013 / AP

 Po zakończeniu Święta Szałasów Żydzi radują się Torą – znakiem przymierza, jakie Bóg zawarł z Izraelem. W święto Simchat Tora, rozpoczynające się w tym roku 26 września, kończy się roczny cykl odczytywania świętej księgi w synagodze.


Simchat Tora (Radość Tory) to najmłodszy element obchodów Święta Szałasów, znany od średniowiecza. W XIV wieku wprowadził go Jaakow ben Aszer, dla potwierdzenia zmiany, jakiej dokonano w cyklu odczytywania Pięcioksięgu – w Palestynie pierwotnie czytano Torę w cyklu trzyletnim. Tora po hebrajsku oznacza „naukę”, „prawo”, „drogę” i „nauczanie”, jest więc szczególnie umiłowana przez Żydów, jako widoczny znak boskiej opieki. Dzięki wypełnianiu bożych przykazań zawartych w Torze Izrael pozostaje w stałej łączności z Bogiem.

Po trwającym siedem dni Święcie Szałasów następuje jeszcze jeden dzień świąteczny, Szmini Aceret, czyli Ósmy (dzień) Zgromadzenia wypadający 22 dnia miesiąca tiszri, podczas którego zawieszone zostają wszystkie obrzędy związane z  Sukot. Tego dnia Żydzi wspominają zmarłych i po raz pierwszy odmawiają specjalną modlitwę o deszcz – tfilat geszem – którą odmawiać będą aż do święta Pesach. Święto Simchat Tora w Izraelu obchodzone jest tego samego dnia, co Szmini Aceret – w diasporze święto Radości Tory trwa cały dzień, następny po Ósmym dniu Zgromadzenia.

Najważniejszym elementem święta jest Tora. Przed czytaniem ostatniego fragmentu Pięcioksięgu wypowiadane są słowa:
Za wolą Boga, wielkiego, potężnego i wzbudzającego bojaźń, i za wolą drogocennej Tory, która jest bogatsza niż najczystsze złoto i cenniejsza niż perły, i za pozwoleniem świętego Sanhedrynu oraz uczonych i mędrców Tory otworzę usta swoje, aby wznieść hymn ku chwale Boga, która mieszka w światłości. On dał nam życie i podtrzymuje w nas bojaźń Jego Imienia; On sprawił, że możemy radować się z Tory, która pociesza serce i oświeca oczy. Tora daje życie (...) czyni szczęśliwymi tych, którzy kroczą jej drogami dobroci i prawości. Dodając im sił, przedłuża dni tych, którzy ją kochają, przestrzegają jej przykazań, którzy przylgnęli do niej z szacunkiem i miłością (...).

Ostatnim fragmentem w rocznym cyklu są rozdziały 33. i 34. z piątej Księgi Mojżeszowej. Zwyczajowo każdy mężczyzna, obecny tego dnia w synagodze, powinien otrzymać przywilej odczytania fragmentu Tory, z tego powodu zdarza się, że rozdziały te odczytywane są wielokrotnie. Największy zaszczyt przypada temu, który czyta jako ostatni – nazywany jest „oblubieńcem” Tory (chatan Tora).

Przed rozpoczęciem nowego cyklu czytania Tory w synagodze wypowiadane są takie słowa:
Za pozwoleniem Boga, wyniesionego ponad wszelkie błogosławieństwa i hymny, który jest mądrością serca i mocą, potęgą i siłą, i który panuje nad światem jako Pan wszelkiego stworzenia. I za pozwoleniem Tory, cudownie zachowanej i czczonej, która jest naszym cennym po tysiąckroć dziedzictwem, która w swej doskonałej czystości ożywia i odnawia dusze, tej Tory, która została dana Izraelowi, aby jej przestrzegał i zachowywał; Tory studiowanej przez nas od początku do końca, Tory, która jest koroną chwały Boga (...) I za pozwoleniem tego świętego i radosnego zgromadzenia młodych i starych, zebranych w tym dniu radowania się z Tory, zakończmy i rozpocznijmy zarazem jej czytanie z pełną szacunku radością, ceniąc ją sobie jak w dniu, w którym otrzymaliśmy ją w chwale, przeżywając ją na nowo (...) czerpiąc z jej świetlanej chwały rozradowującej serce, usuwającej troskę, przynoszącej pociechę duszy tych, którzy chlubią się nią i zagłębiają się w jej treść (...) Powstań zatem i przyoblecz się w siłę. Wyjdź do przodu i odczytaj historię wielbiącą Boga za Jego stworzenie świata. Obyśmy wszyscy czytali Torę codziennie, wytrwale, bez przestanku, od początku do końca, obyśmy pozostali na zawsze wierni Torze (...) Niech błogosławieństwo twego Stwórcy będzie wylane w obfitości (...) Powstań, powstań chatan Bereszit, na wezwanie tego świętego zgromadzenia, by błogosławić wielkiego i potężnego Boga, a my wszyscy zapieczętujemy twoje błogosławieństwo naszym żarliwym Amen. Powstań, chatan Bereszit!

Na to wezwanie podnosi się wybrany mężczyzna – chatan Be-reszit – „oblubieniec Księgi Rodzaju” i czyta pierwszą Księgę Mojżeszową (Bereszit).

Studiowanie świętej księgi to tak wielki zaszczyt, a zarazem najwyższy nakaz, że zmiana cyklu obchodzona jest z ogromną radością – bogato zdobione zwoje księgi wyjmuje się i pośród tańca i śpiewu obnosi się wokół bimy, jak podczas zaślubin. Tego dnia nawet dzieci mają prawo dotknąć świętych zwojów – trzymają też chorągiewki i jabłka z płonącymi świecami zatknięte na patykach, mające symbolizować piękno pełni i mądrość Tory. 

Opracowanie Małgorzata Urszula Fortuna

Materiały:
Efrat Gal-Ed, Księga świąt żydowskich, Warszawa 2005.
http://www.badacz.org/izrael/kultura/kalendarz_simchat.html

do druku

poleć stronę